Downloads

Κατεβάστε χρήσιμα εργαλεία και προγράμματα για την καθημερινή κλινική πράξη του καρδιολόγου και όχι μόνο

Πατήστε ΕΔΩ για να μεταβείτε στην σελίδα.


guidelines

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ

 

Δείτε αποσπάσματα video από το Παγκόσμιο Συνέδριο Υπέρτασης


    


 
 
 

Vinaora Visitors Counter

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterToday35
mod_vvisit_counterYesterday245
mod_vvisit_counterThis week1161
mod_vvisit_counterLast week1765
mod_vvisit_counterThis month3963
mod_vvisit_counterLast month5264
mod_vvisit_counterAll days603244

Online (20 minutes ago): 6
Your IP: 23.22.240.119
,
Today: Jan 20, 2018

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Recent News
Καρδιαγγειακή Φαρμακολογία σε Ηλικιωμένους: Κίνδυνοι και Προφυλάξεις PDF Print E-mail
User Rating: / 4
PoorBest 

Χ  Αντωνακούδης,Χ Μανέτος, Ν Λέκκας. 

αναδημοσίευση από το περιοδικό: Δελτίο Νοσοκομειακής Φαρμακευτικής,περίοδος Β.Τεύχος 14.Νοέμβριος 2009-Φεβρουάριος 2010.σελ 42-43

 

    Η αυξημένη νοσηρότητα των ηλικιωμένων ατόμων αποτελεί ένα πολύ μεγάλο ιατρικό, κοινωνικό αλλά και οικονομικό πρόβλημα. Οι τεράστιες οικονομικές επιπτώσεις αποτελούν σοβαρό δημοσιονομικό πρόβλημα και σε όλο τον κόσμο απειλούν με κατάρρευση όλα τα συστήματα υγείας και ασφάλισης.           

    Γενικά ως ηλικιωμένοι θεωρούνται οι άνω των 65 ετών. Αν και στη γηριατρική χωρίζονται αναλυτικά σε 3 ομάδες: 65-75, 75-85 και άνω των 85 ετών στην κλινική πράξη συνήθως χωρίζονται σε δύο: 65-80 και άνω των 80 ετών,αφού γενικά οι παθοφυσιολογικές μεταβολές είναι σαφώς σημαντικές στις ηλικίες άνω των 80 ετών.

   Η φαρμακευτική αντιμετώπιση των ηλικιωμένων συνεπάγεται σημαντικό κόστος και χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή από γιατρούς και φαρμακοποιούς για πολλούς λόγους. Κατ’αρχήν η μεγάλη ηλικία από μόνη της προκαλεί μεταβολές στη φαρμακοκινητική και φαρμακοδυναμική και επομένως είναι μεγαλύτερος ο κίνδυνος εμφάνισης παρενεργειών. Οι ηλικιωμένοι έχουν επίσης πολλές παθήσεις και χρειάζονται συνήθως πολλά φάρμακα. Είναι δε γνωστό ότι ο σημαντικότερος λόγος εμφάνισης παρενεργειών από φάρμακα είναι ο αριθμός των λαμβανόμενων φαρμάκων. Στις ΗΠΑ υπολογίζεται ότι κατά μέσο όρο κάθε ηλικιωμένος παίρνει 4.5 φάρμακα και πολλά απο αυτά χωρίς συνταγή. Οι ηλικιωμένοι σε ιδρύματα παίρνουν 3-8 χάπια Μελέτες δείχνουν ότι η συγχορήγηση δύο φαρμάκων αυξάνει τον κίνδυνο κατα 15%, τεσσάρων φαρμάκων κατά 50-60% ενώ στα 8 χάπια ο κίνδυνος εμφάνισης παρενεργειών φθάνει στο 100%. Ασθενείς με έμφραγμα ή καρδιακή ανεπάρκεια και με βάση τις ισχύουσες επιστημονικές Οδηγίες ( evidence based medicine) πρέπει να παίρνουν 4-5 φάρμακα.

     Για τους λόγους αυτούς η περίθαλψη των ηλικιωμένων χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή και επιβάλλει τη λήψη ορισμένων προληπτικών μέτρων και τα σημναντικότερα από αυτά είναι :

   Η τροποποίηση της δοσολογίας είναι σημαντικός παράγων για την αποφυγή παρενεργειών. Πρέπει λοιπόν να μειώνονται οι δόσεις και πάντα η τιτλοποίηση να γίνεται πιο αργά.

   Ιδιαίτερη απαιτείται προσοχή στη δοσολογία φόρτισης.Οι δόσεις φόρτισης πάντα πρέπει να είναι χαμηλότερες και να ρυθμίζονται ανάλογα  με το bypass.

   Η κάθαρση-αποβολή των φαρμάκων είναι νεφρική ή ηπατική. Ο υπολογισμός της  κάθαρσης της κρεατινίνης είναι σήμερα βασικό και απαραίτητο κριτήριο και δεν πρέπει να στηριζόμαστε απλά στη μέτρηση κρεατινίνης . Είναι δε πολύ σημαντικό και πρέπει να πααρακολουθήται συχνά ιδιαίτερα σε ασθενείς που βρίσκονται σε αστάθεια. Προσοχή στην ηπατική λειτουργία απαιτείται  με φάρμακα που μεταβολίζονται στο ήπαρ (κυτόχρωμα P450).

   Φάρμακα που αποβάλλονται από την ίδια οδό μπορεί πιο εύκολο να εμφανίσουν παρενέργειες. Πρέπει πάντα να υπολογίζεται ο βαθμός νεφρικής και ηπατικής κάθαρσης του φαρμάκου καθώς και η βιοδιαθεσιμότητα των φαρμάκων σε ηλικιωμένους δεν είναι προβλέψιμη.             

   Επειδή η συγχορήγηση πολλών φαρμάκων είναι ο πιο ισχυρός παράγων κινδύνου για εμφάνιση παρενεργειών θα πρέπει να χορηγούνται όσο το δυνατό λιγότερα φάρμακα. Όταν η συγχορήγηση είναι απαραίτητη πρέπει να εξετάζεται με προσοχή η ιδιότητα του φαρμάκου και πιθανές αλληλεπιδράσεις.

   Στους ηλικιωμένους πρέπει να δίνεται μεγαλύτερη σημασία στη διατροφή, τη λήψη βιταμινών, το κάπνισμα και τη λήψη αλκοόλ.

   Η λήψη φαρμάκων χωρίς συνταγή αποτελεί έναν πολύ μεγάλο κίνδυνο και πρέπει πάντα να εξετάζεται.

   Το φύλο και το βάρος σώματος πρέπει να υπολογίζονται .

  Σοβαρή παράμετρος η πλημελής λήψη των φαρμάκων και η κακή συμμόρφωση των ηλικιωμένων,που σαφώς επηρεάζεται από τη νοητική κατάσταση. Το 40% των ηλικιωμένων άνω των 80 ετών έχουν διαταραχές μνήμης που συμβάλλουν στην κακή συμμόρφωση.

 Οπτικά βοηθήματα και φιλικές συσκευές-κουτάκια λήψης φαρμάκων βοηθούν αλλά είναι απαραίτητη και η συνεχής επίβλεψη στη λήψη των φαρμάκων.

   Ο ρόλος του φαρμακοποιού επίσης είναι σημαντικός. Πρόσφατη Αυστραλιανή μελέτη έδειξε ότι η συνεργασία το φαρμακοποιού και γιατρού με τον άρρωστο με στόχο την υπενθύμιση για καλύτερη συμμόρφωση μείωσε τις εισαγωγές στα νοσοκομεία ασθενών με καρδιακή ανεπάρκεια κατά 7%. Και είναι γνωστό ότι η νοσηλεία σε νοσοκομεία απαιτεί πολύ μεγάλο κόστος ιδιαίτερα σε καρδιακή ανεπάρκεια.

   Τέλος πρέπει να αναφέρουμε και τα συχνότερα κλινικά καρδιολογικά σύνδρομα που μπορεί να εμφανισθούν σε ηλικιωμένους λόγω της πολυφαρμακίας και τα οποία είναι:

  Ορθοστατική υπόταση

Είναι συχνό φαινόμενο και χρειάζεται προσοχή στη συγχορήγηση αγγειοδισταλτικών,νιτρωδών,α-αποκλειστών,β-αποκλειστών,ανταγωνιστών ασβεστίου,διουρητικών,αναστολέων μετατρεπτικού ενζύμου ή ΑΤ1 αποκλειστών,Viagra.

Βραδυαρρυθμίες

Προσοχή στη χρήση αμιοδαρόνης,β-αναστολέων, κλονιδίνης, δακτυλίτιδος, διλτιαζέμης ή βεραπαμίλης.

Τοξικός δακτυλιδισμός

Υπερκαλιαιμία

Προσοχή στη συγχορήγηση μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων με αναστολείς μετατρεπτικού ενζύμου ή αλδοστερόνη ή διουρητικά επειδή είναι πιθανή η πρόκληση νεφρικής βλάβης και υπερκαλιαιμίας.

Αντιπηκτική αγωγή.

    Ενώ η φαρμακοκινητική δεν φαίνεταινα επηρεάζεται σίγουρα επηρεάζεται η φαρμακοδυναμική των αντιπηκτικών. Η κάπως μεγαλύτερη εμφάνιση αιμορραγιών απαιτεί συχνότερο έλεγχο, προσοχή στη διατροφή, προσοχή στη λήψη ασπιρίνης ή αντιφλεγμονωδών και προσοχή και έλεγχος για την εμφάνιση οστεοπόρωσης, η οποία είναι μία όχι πολύ γνωστή παρενέργεια των αντιπηκτικών.

 ΒιβλιογραφίαSchwartz JB. Gender-specific implications for cardiovascular medication use in the elderly. Cardiol Rev 2003;11:275-98Cheng JW.Cytochrome P450 mediated cardiovascular drug interactions.Heart Disease 2000;2:254-8.Pharmacist – doctor teams help keep Heart Failure patients out of the hospital.                                HEART FAILURE, Aug 2009
 

Στείλτε μας μήνυμα

newsletter

Kάθε φορά που η σελίδα ανανεώνεται θα είστε  ενήμεροι.Γραφτείτε πατώντας ΕΔΩ

Μπορείτε επίσης να μας στείλετε μήνυμα με τις παρατηρήσεις σας για την βελτίωση της ιστοσελίδας.
Στείλτε μήνυμα πατώντας ΕΔΩ